ปิณฑปาติกังคะ — ฉันเฉพาะอาหารบิณฑบาต

ความหมาย

ปิณฑบาต แปลว่า “การตกลงแห่งก้อนข้าว” — คืออาหารที่ใส่ลงในบาตร ผู้ถือธุดงค์ข้อนี้อาศัยการบิณฑบาตประจำวัน แทนภัตตาหารจากการนิมนต์เป็นพิเศษหรือที่แจกจ่ายแก่สงฆ์

วิธีปฏิบัติ

ทุกเช้าผู้ปฏิบัติอุ้มบาตรเดินอย่างมีสติ รับสิ่งที่ถวายอย่างสงบโดยไม่ร้องขอ และฉันจากสิ่งที่ได้รับ

ระดับความเคร่งครัด

ระดับต่าง ๆ แตกต่างกันที่ว่าจะรับอาหารที่นำมาถวายภายหลังได้หรือไม่ — เช่น นำมาถวายที่วัด หรือในวันรุ่งขึ้น

อานิสงส์ตามคัมภีร์

• ความถ่อมตนและการอาศัยความเอื้อเฟื้อของผู้อื่น
• เปิดโอกาสให้ฆราวาสได้ทำทานทุกวัน
• เป็นอิสระจากพันธะต่อผู้ถวายรายใดรายหนึ่ง
• ข่มมานะและความเกียจคร้าน

เมื่อธุดงค์ขาด

ธุดงค์ข้อนี้ขาดเมื่อผู้ปฏิบัติรับภัตตาหารจากการนิมนต์หรือจากการแจกจ่ายในสงฆ์ที่การสมาทานนี้ยกเว้นไว้

บริบทในปัจจุบัน

การบิณฑบาตยังเป็นประเพณีที่มีชีวิตและพบเห็นได้ในไทย ลาว กัมพูชา เมียนมา และศรีลังกา รวมถึงวัดบางแห่งในโลกตะวันตก ผู้มาเยือนร่วมใส่บาตรด้วยความเคารพได้ บาตรไม่ใช่ภาชนะขอทาน — พระไม่ร้องขอสิ่งใด